Hoe professionals omgaan met langdurige werkdruk

Wanneer de werkdruk oploopt, ontwikkel je vanzelf manieren om ermee om te gaan. Je werkt langer door, maakt uitgebreidere planningen of probeert problemen direct op te lossen. Misschien zoek je afleiding, praat je met iemand of trek je je juist terug. Dit noemen we copingstrategieën: de gedachten en gedragingen die je gebruikt om met spanning, tegenslag en moeilijke emoties om te gaan.

Iedereen gebruikt ze. De vraag is daarom niet óf je copingstrategieën hebt, maar of de manier waarop jij met werkdruk omgaat je op de lange termijn werkelijk helpt.

Wat is een copingstrategie?

Coping is de manier waarop je omgaat met stressvolle situaties, uitdagingen, tegenslagen of emotionele problemen. Het zijn strategieën, gedachten, gedragingen, emoties en overtuigingen die je gebruikt om je aan te passen aan moeilijke omstandigheden en jouw emotionele welzijn te behouden of verbeteren.

Coping kan variëren van persoon tot persoon en is sterk afhankelijk van iemands persoonlijkheid ,ervaringen, culturele achtergrond en beschikbare hulpbronnen. Sommige mensen hebben gezonde coping strategieën ontwikkeld, terwijl anderen mogelijk ongezonde of vermijdingsgedragingen vertonen.

Het ontwikkelen van effectieve coping strategieën speelt een belangrijke rol bij het omgaan met stress en het behouden van een goede mentale en emotionele gezondheid. Het kan helpen om stressvolle situaties het hoofd te bieden, zelfvertrouwen te vergroten en een positieve kijk op het leven te behouden, zelfs in moeilijke tijden.

Hoe werkdruk jouw automatische patronen activeert

Onder druk vallen mensen vaak terug op gedrag dat eerder heeft geholpen. De ene professional gaat harder werken. De ander trekt zich terug of stelt taken uit. Weer een ander probeert alles onder controle te houden. Veelvoorkomende reacties op langdurige werkdruk zijn:

• steeds meer uren maken;
• geen hulp vragen;
• problemen of conflicten vermijden;
• gevoelens onderdrukken;
• overmatig controleren;
• piekeren over fouten en mogelijke gevolgen;
• jezelf verdoven met eten, alcohol, sociale media of ander afleidend gedrag;
• afstand nemen van collega’s of naasten.

Deze reacties kunnen tijdelijk verlichting geven. Overwerken geeft bijvoorbeeld het gevoel dat je grip terugkrijgt. Vermijden voorkomt op korte termijn een ongemakkelijk gesprek. Je gevoelens wegdrukken helpt je om door te functioneren. Maar wanneer je deze strategieën structureel gebruikt, kunnen ze de stress juist vergroten

Waarom gebruik je een coping strategie?

Hier zijn enkele thema's of situaties waarop mensen hun gedrag kunnen aanpassen of proberen te vermijden als een vorm van coping:

• Conflict in relaties: Sommige mensen vermijden confrontaties en proberen conflicten in hun relaties te vermijden door te zwijgen of toe te geven, zelfs als dit niet in hun belang is.
• ‍Werkstress: In reactie op stress op het werk kunnen sommige mensen overwerken om confrontatie met problemen te vermijden, terwijl anderen zich juist terugtrekken en vermijden om problemen aan te pakken.
• Verlies en rouw: In reactie op verlies kunnen sommige mensen hun gevoelens van verdriet en rouw onderdrukken in plaats van ze te uiten en te verwerken.
• Angsten fobieën: Mensen met bepaalde angsten of fobieënkunnen situaties, plaatsen of dingen vermijden die hun angst triggeren.
• Traumatische herinneringen: Mensen met traumatische ervaringen kunnen proberen herinneringen aan die gebeurtenissen te vermijden door er niet over te praten of door situaties te vermijden die hen eraan herinneren.
• Sociale angst: Individuen met sociale angststoornis kunnen sociale situaties vermijden uit angst voor negatieve beoordeling of afwijzing.
• Verslavingsgedrag: Sommige mensen gebruiken alcohol, drugs of andere verslavende middelen als een manier om met stress om te gaan of om negatieve emoties te vermijden.
• Overeten of eetstoornissen: In reactie op stress of negatieve emoties kunnen sommige mensen hun toevlucht nemen tot overeten of onderdrukte eetstoornissen als een manier om met hun emoties om te gaan.
• Zelfbeschadiging: Dit is een extreme vorm van vermijdingsgedrag waarbij mensen fysieke pijn toebrengen om emotionele pijn te verlichten.

Het vermijden van situaties of emoties als coping strategie kan op korte termijn soms verlichting bieden, maar op de lange termijn kan het leiden tot problemen zoals emotionele onderdrukking, gebrek aan emotionele groei en het in stand houden van problematische gedragspatronen. Het is vaak gunstig om dergelijke vermijdingsgedragingen te herkennen en te werken aan gezondere manieren om met deze uitdagingen om te gaan, zoals het zoeken naar professionele hulp of ondersteuning.

Coping strategieen gebruik jij ook

Iedereen heeft coping strategieën, zelfs als je er niet van bewust bent. Je ontwikkelt manieren om met stress en uitdagingen om te gaan, zelfs als die strategieën niet altijd effectief zijn. Deze strategieën kunnen variëren van bewuste en doordachte methoden tot onbewuste gedragingen.

Voorbeeld: Wanneer je geconfronteerd wordt met een stressvolle situatie, kun je automatisch reageren door afleiding te zoeken, jezelf terug te trekken, je emoties te negeren of sociale steun te zoeken. Hoewel dit niet altijd bewuste keuzes zijn, zijn het toch manieren waarop je probeert om te gaan met wat je ervaart.

Niet alle coping strategieën zijn even effectief of gezond. Sommige mensen hebben geleerd om ongezonde strategieën te gebruiken, daar kom ik in deze blog op terug. Het is dus essentieel om bewust te worden van de coping strategieën die je gebruikt en te streven naar het ontwikkelen van gezondere manieren om met stress en uitdagingen om te gaan.

Bewust werken aan het ontwikkelen van effectieve coping strategieën kan helpen bij het verbeteren van je algehele veerkracht en welzijn en kan je helpen om beter om te gaan met de onvermijdelijke ups en downs van het leven.

Gezonde coping draait niet alleen om ontspanning

Bij gezonde coping wordt vaak gedacht aan wandelen, sporten, mediteren of voldoende slapen. Dat zijn waardevolle manieren om te herstellen. Maar ze lossen niet automatisch de oorzaak van de werkdruk op. Je kunt iedere avond wandelen en toch overdag overal ja op blijven zeggen. Je kunt mediteren en ondertussen verantwoordelijkheden blijven dragen die niet bij jou horen. Effectieve coping bestaat daarom uit zowel herstel als actie. Herstel helpt je zenuwstelsel tot rust te komen. Actie helpt je om de situatie die stress veroorzaakt daadwerkelijk te veranderen. Denk bijvoorbeeld aan:

• prioriteiten bespreken;
• duidelijker grenzen stellen;
• hulp vragen;
• taken delegeren;
• verwachtingen bijstellen;
• een conflict aangaan;
• accepteren dat niet alles controleerbaar is.

Welke copingstrategieën helpen bij langdurige werkdruk?

1. Herken je automatische reactie

Vraag jezelf af wat je meestal doet zodra de spanning stijgt. Ga je harder werken? Trek je je terug? Zoek je afleiding? Word je kritisch op jezelf of anderen? Alleen al het herkennen van je patroon geeft meer keuzevrijheid.

2. Maak onderscheid tussen oplossen en herstellen

Sommige stress vraagt om actie. Andere spanning vraagt eerst om rust. Vraag jezelf af:

• Kan ik deze situatie beïnvloeden?
• Welke concrete stap is nodig?
• Heb ik eerst herstel nodig voordat ik helder kan beslissen?

3. Bespreek wat niet haalbaar is

Langdurige werkdruk verdwijnt zelden vanzelf. Wanneer deadlines, taken of verantwoordelijkheden niet realistisch zijn, moet dat bespreekbaar worden gemaakt. Een grens kan bijvoorbeeld zijn: “Ik kan dit deze week afronden, maar dan moet de andere opdracht worden uitgesteld.”

4. Zoek steun voordat je vastloopt

Praten met een collega, leidinggevende, partner of professionele begeleider kan helpen om de situatie vanuit een ander perspectief te bekijken. Hulp vragen is geen bewijs dat je het niet aankunt. Het voorkomt juist dat je te lang alleen blijft doorgaan.

5. Kies herstel dat werkelijk bij jou past

Beweging, rust, sociale contacten, creativiteit, ademhalingsoefeningen en tijd in de natuur kunnen allemaal helpen. Het belangrijkste is dat herstel geen nieuwe taak wordt die je perfect moet uitvoeren.

Wanneer een strategie je juist verder uitput

Een copingstrategie wordt problematisch wanneer zij je gezondheid, werk of relaties steeds meer begint te beïnvloeden.

Waarschuwingssignalen zijn bijvoorbeeld:

• je kunt alleen ontspannen met alcohol of andere middelen;
• je vermijdt steeds meer situaties;
• je werkt structureel buiten je beschikbare uren;
• je blijft langdurig piekeren;
• je trekt je terug van mensen die belangrijk voor je zijn;
• je reageert steeds vaker boos of geïrriteerd;
• je voelt dat je gedrag niet meer goed onder controle hebt.

Bespreek aanhoudende stress, lichamelijke klachten, paniek of middelengebruik altijd met je huisarts of een andere passende zorgprofessional.

Waarom dezelfde patronen blijven terugkomen

Soms weet je precies wat je anders zou moeten doen, maar lukt het toch niet. Je weet dat je nee moet zeggen, maar voelt je schuldig. Je begrijpt dat je hulp mag vragen, maar doet het niet. Je neemt rust, maar blijft je ondertussen onrustig voelen. Dan ligt het probleem mogelijk niet alleen in de werkdruk, maar ook in overtuigingen zoals:

• ik moet sterk blijven;
• ik mag niemand teleurstellen;
• ik moet het alleen kunnen;
• mijn waarde hangt af van mijn prestaties;
• ik ben verantwoordelijk voor hoe anderen zich voelen.

In dat geval helpt het om niet alleen nieuwe technieken te leren, maar ook te onderzoeken waar deze overtuigingen vandaan komen.

De aanpak van Wutah

Bij Wutah onderzoeken we hoe jij momenteel met spanning en werkdruk omgaat. Welke strategieën helpen je werkelijk? Welke houden je klachten in stand? En waarom is het zo moeilijk om bepaald gedrag te veranderen? De begeleiding kan bestaan uit coaching en, wanneer passend, regressietherapie, EMDR, hypnotherapie of systemisch werk.

Het doel is niet om stress volledig uit je leven te verwijderen. Het doel is dat je eerder herkent wat je nodig hebt en bewuster kunt reageren, zonder jezelf steeds verder uit te putten.

Lees meer over:

• Stress & overbelasting
• Burn-out begeleiding
• Coaching voor professionals
• Coaching voor leidinggevenden
• Leiderschap & verantwoordelijkheid

Zit je als professional of leidinggevende in een spagaat? Je blijft functioneren, maar merkt dat de mentale druk toeneemt en je balans verliest.

Misschien weet je wat je anders wilt doen, maar lukt het niet om het patroon blijvend te doorbreken. Bij Wutah help ik je om de onderliggende oorzaak te onderzoeken en weer meer rust, stevigheid en regie te ervaren.

Laat je gegevens achter via het contactformulier. Dan neem ik contact met je op voor een vrijblijvende kennismaking.

Ik ben Walter Keyner, coach voor professionals en leidinggevenden bij Wutah in Gouda. Ik combineer ruim dertig jaar organisatie- en leiderschapservaring met coaching en therapeutische verdieping.

‍

‍